İslam Azərbaycanda (İslam.Az)

Keçmişi xatırlamaq, keçmişi unutmamaq yaxşı xislətdir. Daha doğrusu, bu xislət olmasa, insan manqurtlaşar. Əvvəllər də keçmişə boylanmaq, nostalji hisslərə qapılmaq dəbdə idi. Amma indi bu lap geniş yayılıb. Qoyursan ağzı əmzikli ağ-qara fotonu Feybuka, yazırsan kim tapar bu kimdi? Hamı bir ağızdan”ay Allah, nə qəşəhg olmusan uşaqlığda, ayyyy maaasenka!” komentlərindən yağdırırlar. Sən də mat qalıb axırda hamını da mat qoyursan ki, “ay camaat, bu mən deyiləm e, nə qəşəng-falan salmısuz, dəli olmusuz? Bu Hitlerin fotosudu!”.

Deyirlər, söz zamanına çəkər. Dörd il bundan əvvəl, 2009-cu ilin iyununda bu gün İstanbulun, İzmirin, Türkiyənin başqa şəhərlərinin meydan və küçələrində yaşanan hadisələrdən daha ötəsi Tehranda yaşanırdı. Düzdü, səbəb fərqli idi. Mir-Hüseyn Musəvinin tərəfdarları növbəti prezident seçkisində saxtakarlığa yol verildiyini iddia edərək paytaxtın aram həyatını siyasi şuarları ilə lərzəyə gətirdilər.

Mayın 1-i dünyanın bir çox ölkələrində zəhmətkeşlərin Beynəlxalq həmrəylik günü kimi qeyd olunacaq. Özü də dövlət səviyyəsində. Amma Avstriya, Albaniya, Ermənistan, Braziliya, Polşa, Portuqaliya, Türkiyə, hətta əksəriyyətimizin ümumiyyətlə hansı qitədə yerləşdiyini dəqiq bilmədiyimiz Arubadan fərqli olaraq, Azərbaycanda bu gün sıradan biridir. Hərçənd bir zamanlar körpə uşaqlar belə papalarının əlindən tutaraq "1 May paradına" gedərdilər.

Son zamanlar bəziləri ağıl sözünü dırnağa almağa başlayıblar. Bunun iki səbəbi ola bilər: belələri ya sonsuz təkəbbürə qapılıb ətrafdakıları, əsasən də onlarla həmfikir olmayanları ağılsız, özlərini isə ən azından onlardan ağıllı hesab edirlər, ya da ki, ağılı özlərinə yad element bilib bu cür bəzəyirlər. Yaxşısını Allah bilir. Mən bu sözü həmişə dırnaqsız yazmışam. Bu dəfə də ənənəni pozmayacam.

Belə bir mənzərəni təsəvvür edək. Nəqliyyat naziri Bakıda sərnişindaşıma ilə məşğul olan avtobus sürücülərini böyük zala toplayaraq soruşur: “Kimin sürücülük vəsiqəsi yoxdur? Tez boynunuza alın!”. Deyəcəksiniz mümkünsüzdür? Tələsməyin. Azərbaycan möcüzələr ölkəsidir, burda hətta nağıl da həqiqətə dönür. İnanmırsınız?

İyirmi ilin söhbətidir. Amma o hadisə sanki dünən baş verib, bütün təfərrüatlarını xatırlayıram. Qəbələnin səfalı guşələrinin birində idik. Hər tərəf gül-çiçək, meşə. Bir sözlə, şəhər adamı üçün əsl ekzotika. Birdən yaşı 60-ı haqlamış qadın əlini ətəyində dayandığımız təpənin yamacına uzadaraq saçı-saqqalı ağarmış həyat yoldaşına dedi: “Bir bax e, necə gözəl çiçəkdir”.

...Ön sırada əyləşən molla zülüm-zülüm ağlayırdı. Onu bu dərəcədə duyğulandıran tribunadakı ağsaqqal idi. Cənub bölgəsinin hörmətli din xadimi öz aləmində “hədis” söyləyirdi.

“İnsanları hikmətlə (Quranla, tutarlı dəlillərlə), gözəl öyüd-nəsihət (moizə) ilə Rəbbinin yoluna (islama) dəvət et, onlarla ən gözəl surətdə mübahisə et” (“Nəhl”, 125). Allah-taala Quranda belə buyurur. Bəs biz neyləyirik? Ay-hay! Nə hikmət, nə nəsihət, nə gözəl mübahisə? Biz sanki bütün zəhərimizi, kimə və ya nəyə isə nifrətimizi yaxşılığa dəvət etdiyimizin üzərinə tökürük. Sanki, onun belini qırmağı qarşımıza məqsəd qoymuşuq.

...Camaat 10 dəqiqəlik fasilədən sonra metronun “Nizami” stansiyasının perronuna yaxınlaşaraq qapılarını açan qatarın vaqonlarına Tağı Əhmədovun fövqəlbəşər “Ə, bir-bir!” tövsiyəsini unudaraq pərakəndə şəkildə həmlə edərkən, saytımızın “Sual-cavab” bölməsinə “Naməhrəm oğlanla ailə qurmaq məqsədi ilə təklikdə görüşmək caizdirmi?”, “Nahar fasiləsi zamanı yeməkxanada yer olmadıqda naməhrəmlə eyni masa arxasında əyləşmək olarmı?” və sair bu tipli sualları verən xanımları xatırladım. Kaş bu vaqonda olmayaydılar! Onların yeri deyil bura, vallah. Günü-gündən biri-birimizə məhrəmləşən xalqıq...

Kimi müsəlman hesab etmək olar? Təbii ki, çoxları bu sualı ritorik adlandıracaq. Amma bu sual təsadüfən verilməyib. Səbəbi haqqında bir qədər sonra.