Televizor yaxşı şeydir. Öz evində rahat oturub dünyanın o biri başından xəbər tutursan, bütün xəbərləri operativ izləyirsən. İstirahət etmək istəyəndə musiqiyə qulaq asırsan, filmləri seyr edirsən. Elmin ən müxtəlif sahələri haqqında məlumatları sənədli filmlərdən alırsan. Bakıda oturub, Yeni Zelandiyanın heyvanlar aləmini, Madaqaskarın bitkilərini öyrənirsən, İtaliyanın tarixi abidələrini, Məkkənin müqəddəs məkanlarını gəzirsən. Xanımlarımız televiziya ekranından dünya kulinariyasını öyrənirlər. Hələ uşaqları demirəm, multfilmə baxırlar, başları qarışır. Xülasə, evdə televizor olmağı çox yaxşıdır, amma...

Yox, mən əttökən şouları, mənasız serialları, bayağı klipləri nəzərdə tutmuram. Çünki bunlar tamam başqa bir söhbətin mövzusudur. Məqsədim reklamlardır – istər yerli, istərsə də  xarici televiziya kanallarında dəqiqələrlə vaxtımızı alan reklamlar. Əlbəttə, xarici kanallarla işimiz yoxdur, bu barədə qoy həmin ölkələrin öz vətəndaşları danışsınlar. Bizim işimiz yerli kanallarladır.

Reklamın əhəmiyyətini danmaq ağılsızlıq, televiziyadan bunun tamamilə yığışdırılmasını tələb etmək isə sadəlövhlük olardı. Axı istehsalçılar öz məhsullarını hansı yollasa təbliğ etməlidirlər. Üstəlik, büdcəsi bəzən milyonlarla ölçülən verilişlər də haradansa maliyyələşməlidir. Bunun dekorasiyası var, qrimi var, geyimi var, operatorun, rejissorun, redaktorun maaşı var, müsabiqələrin hədiyyə fondu, televiziyanın texniki xərcləri-filan... Xülasə, pul lazımdır və bu pul da reklamla əldə edilir. Amma gərək insafı da itirməyək. Sözümün canı bax, budur. Reklamı verəndə yalnız maddi gəliri deyil, mənəvi nəticələri də nəzərə alaq. Nəzərə alaq ki, bu reklamı evlərdə ailəlikcə izləyirlər. Bütün ailə üzvləri televiziyanın qarşısına toplaşıblarsa, verilişin ortasında qadınlara aid olan və açılıb-deyilməsi ayıb sayılan biabırçı reklam başlayanda, oğul öz anasının, qız öz atasının, gəlin öz qayınatasının yanında necə otursun? Hələ yaxşı ilə pisi ayırmayan körpələr reklamda göstərilənin nə olduğunu öz ata-analarından soruşanda, biçarə valideynlər nə cavab versinlər? Axı bura Amerika deyil, Avropa deyil, Rusiya deyil. Bura Azərbaycandır, Islam ölkəsi olmasa da, müsəlman ölkəsi olan Azərbaycan. Ümumiyyətlə, bu cür reklamlara nə ehtiyac var ki? Hər kəs öz işini bilir, nədən istifadə etmək lazım olduğunu da anlayır. Üstəlik, istənilən aptekin, super-marketin piştaxtasında bunlar necə deyərlər “adamın gözünü deşir”. Bununla kifayətlənməyib, mövzunu gündə dəfələrlə televiziya ekranlarına çıxarmaq kimə lazımdır?

Və ya götürək sosial reklam məsələsini. Bəzi xarici ölkələrdə artıq bu, ənənə şəklini alıb. Valideynlərə hörməti, ehtiyaclılara qayğını, uşaq və qocalar evlərinə yardımı təbliğ edən reklam çarxları çəkilir, televiziyada yayımlanır. Bu işlərlə məşğul olan xeyriyyəçi şəxslərin fəaliyyəti işıqlandırılır, bunlar başqalarına nümunə göstərilir. Bəs bizdə niyə bu cür reklamlar yoxdur? Olmaya, mərhəmətin, şəfqətin defisitə çevrildiyi qloballaşan dünyada insani duyğulara daha ehtiyac duymadığımızı düşünürük?

Reklamlarla bağlı daha bir xırda məsələni də qeyd edim. Televiziya ekranlarından tez-tez bahalı xarici avtomobillərin, xəz geyimlərin və sairənin reklamını gözümüzə soxanların niyyətini bilmək maraqlı olardı. Reklam edilən bu malların qiyməti əhalinin bəlkə də cəmi 2-3 faizinin cibinə uyğundur. Gəlin etiraf edək ki, lap az həmvətənimizin öz həyat yoldaşına 3-5 min manat civarında dublyonka almağa imkanı çatar. Qiyməti yüz minlərlə ölçülən bahalı lüks avtomobilləri almağa isə bundan da az insan qadirdir. Elə isə, bu malların reklamını HƏR GÜN və HAMININ nümayişinə çıxarmaq, kasıb təbəqəni qıcıqlandırmaq kimə lazımdır? Bir halda ki, gəlin etiraf edək: 20-30 saniyəlik reklam çarxında avtomobilin göstəricilərini, özəlliklərini, oxşar modellərdən fərqini göstərmək onsuz da mümkün deyil.

Fikrimcə, həm reklamçıların, həm də bu reklamları öz kanalında reallaşdıran yayımçıların bunlar haqqında düşünməsi və tədbir görməsi yerinə düşərdi; nə qədər ki, gec deyil...