Azərbaycanda axundluq institutu ləğv edildi. Daha doğrusu, vəzifə olaraq qaldı, amma adı dəyişdirilərək imam oldu. Bu barədə QMİ-nin Qazilər Şurası müvafiq qərar qəbul etdi. Ötən illərin təcrübəsinə əsaslanaraq demək olar ki, hələ bəlkə tezliklə məsciddə din xadiminə axund demək inzibati məsuliyyət yaradan qayda pozuntusuna da çevriləcək: Cinayət Məcəlləsinə müvafiq dəyişikliklər ediləcək, məsciddə mollaya “axund” deyərək müraciət edənlər cərimələnəcək. Hər halda olan oldu.

Axund sözünün yasaqlanması təşəbbüsü ilə QMİ sədri çıxış etdi. Arqumentləri də maraqlı oldu: həmrəyliyə nail olmaq, sünni və şiə ruhanilərin ayrıseçkiliyini aradan qaldırmaq. Onun sözlərinə görə, dünyanın heç yerində belə bir söz işlədilmir, məsələnTürkiyədə. Ona görə də ləğv olunmalıdır.

Qazilər Şurası bu təklifi yekdilliklə qəbul etdi (zatən, bu qurumdan başqa davranış gözləmirdik də). Amma bir sıravi müsəlman olaraq bizim də baş tutan qadağaya münasibət bildirməyə haqqımız var.

Əvvəla, onu deyək ki, İslam həmrəyliyinə nail olmaq uğrunda bütün təşəbbüsləri tam dəstəkləyirik. Zatən neçə illərdir bizim də qayəmiz budur. Bu yolda istər QMİ, istər DQİDK, istərsə də başqa qurum nəsə addım atsa, onlarlayıq və olmuşuq da. Bu baxımdan QMİ sədrinin də istinad etdiyi 2017-ci ilin Azərbaycanda “İslam Həmrəylik İli” elan olunması haqda cənab Prezidentin təşəbbüsünü də elə ilin əvvəlindən alqışlamışıq. Bu bir.

İkincisi, qeyd edək ki, agentliklərin bildirdiklərinə görə, QMİ toplantısında buyurulub ki, “axund sözü dünyanın heç bir yerində işlənmir, məsələn Türkiyədə”. Bu da bəzilərinin ürəyinə xal salıb. Ona görə əlavə olaraq deyək ki, düzdür, axund sözü nəinki Türkiyədə, heç İranda da məsciddəki din xadimlərinə müraciətən işlənmir. Orda da məscidin baş axundu imam-camaat adlanır. Din xadiminə müraciətdə bu söz yalnız Azərbaycana xasdır.

Məhz burada əsas sualımızı vermək istəyirik: yaxşı, bunun nəyi pis idi ki?

Üçüncüsü. Dəfələrlə dini sahəyə cavabdeh dövlət qurumlarının, lap elə QMİ-nin özündən belə fikir səslənib ki, Azərbaycanın öz yolu var, bizə nə İran, nə Türkiyə, nə də Səudiyyə Ərəbistanının İslamı lazım deyil. Hətta bir ara qanunvericilik səviyyəsində xarici ölkələrdə dini təhsil alanlara Azərbaycanda dini mərasimləri keçirməyə qadağa qoyuldu. Bəs indi nə baş verdi ki, bizə İranı və Türkiyəni nümunə gətirirlər, sırf bizə məxsus dini atributu ləğv edib qonşu ölkələrə boylanırlar?

Dördüncüsü. Dəfələrlə eşitmişik ki, dünyanı bürüyüən qloballaşma prosesləri zamanı Azərbaycanın milli, tarixi, mənəvi və sair dəyərləri mütləq mühafizə olunmalı, bu xalqın, millətin digərlərinin içində əriyib getməsinə, assimilyasiya olmasına yol verilməməlidir. Özü də bunu ən yüksək tribunadan dövlətimizin ən vəzifəli şəxsləri bəyan edib. Əcəba QMİ bu addımı  ilə Azərbaycanımızın özəlliyini qorumuşmu oldu?

Bəli, din xadiminə müraciətdə “axund” sözü məhz Azərbaycana xas olub. Yüzillərdir bizim savadlı, imanlı, sözləri əsrləri adlayıb günümüzə çatmış axundlarımız olub. Heç sövet hökuməti də bu adı ləğv eləməyi düşünməyib. Bəs indi nə oldu?

Anlamaq olar: dünya sürətlə dəyişir, inkişaf edir. Bəziləri də durub QMİ-ni zaman-zaman fəaliyyətinin azlığı, ətaləti, hadisələrə gec reaksiya verməyi və s. xüsusiyyətlərinə görə tənqid edir. Bu qurumda əyləşənlər də, təbii ki, nəsə bir fəaliyyət göstərməyə, yenilik yaratmağa can atırlar. Yaxşı istəkdir, bunu ancaq alqışlamaq olar. Amma daha belə yox da! Həmrəyliyə nail olmaq, ayrıseçkiliyi aradan qaldırmaq üçün əsirlərin süzgəcindən keçən, hətta çar Rusiyasının və Sovetlər Birliyinin üstünə getmədiyi bir institutu tarixin yaddaşına köçürmək? Həmrəylik istiqamətində başqa problemmi qalmayıb? Bu gün “axund” sözü ləğv oldu, sabah “minbər”ə qadağa qoyular, birigün də... Görəsən QMİ-də heç düşünüblər:  bəlkə elə kimsə “şeyxülislam” sözünün də indiki zəmanədə İran və Türkiyədə olmadığını ağlına gətirdi? Onda necə olacaq vəziyyət, hə?