İslam Azərbaycanda (İslam.Az)

Deyirlər ki, Bəhlul Danəndə boş vaxtlarında çay kənarına gəlib, orada gildən evcik düzəldərdi.  Bir gün Harun ər-Rəşidin xanımı Zibeydənin yolu çay sahilinə düşür.

Məşhur alim İbn Cövzi “Səfvətüs-səfvə” kitabında tarixçi Təbərinin dilindən maraqlı bir hadisə nəql edir. Bu hadisə hicri 240-cı (təqribən miladi 855-ci) ildə Məkkədə baş vermişdi, o zaman Təbərinin 16 yaşı vardı.

Məzhəblər arası yaxınlaşma prosesinə yardım edən, təəssüb və düşmənçiliyi aradan qaldırmağa çalışan böyük alimlərdən biri də ХIХ əsrin sonlarında yaşamış məşhur “tənbəki fətvası”nın müəllifi mərhum Ayətullahül-üzma Mirzə Mühəmməd Həsən Şirazi idi (ona qısaca olaraq “Mirzayi-Şirazi” deyirlər).

Ağıllı insan ətrafdakı hər şeyə ibrət gözü ilə baxmağı bacarmalıdır. Bəzən qarşılaşdığımız adamlar öz sözləri və hərəkətləri ilə bizə nümunə olduqları kimi, bəzən də əhəmiyyətsiz görünən bir əşya sadəcə olaraq öz varlığı ilə bizə ibrət verə bilər.

Əbu Bəkr Mühəmməd ibn Zəkəriyya ər-Razi (865-925) orta əsrlərin ən məşhur müsəlman təbib və filosoflarından sayılır. O, ilk dəfə heyvan bağırsağından cərrahi əməliyyatlar zamanı tikiş ipi kimi istifadə etmiş, gözdə katarakta əməliyyatının təsvirini vermiş, civə məlhəmi ilə müalicə üsulunu təklif etmişdir.

Məşhur təsəvvüf xadimi və şair Fəridəddin Əttar böyük sufilərin həyatından bəhs edən “Təzkirətül-övliya” kitabında Şeyx Əhməd Hərb adlı övliya haqqında söhbət açaraq yazır:

İslamda elm və bilik əldə etməyə nə qədər təkid edilsə də, bu elmin faydalı və gərəkli olması da bir o qədər zəruri sayılıb. İnsanlığa zərər vuran, sağlamlığa ziyan yetirən, əxlaqsızlığa və fəsada yol açan, dini dəyərlərə zidd olan bilikləri öyrənmək birmənalı olaraq haramdır.

Dini kitablarda Allah tərəfindən qəbul edilən və yüksək dəyərləndirilən tövbənin xüsusiyyətləri barədə çoxlu hədis və rəvayətlərə rast gəlirik. Tövbənin ən yüksək və səmimi mərtəbəsinə “tövbeyi-nəsuh” deyirlər.

İslamda niyyət - əməl müvazinəti böyük maraq doğuran məsələlərdən biridir. Məşhur hədisə görə, əməllər niyyətlərə bağlıdır.

Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) öz sadiq səhabəsi Əbuzər Gifari ilə bu söhbəti bir çox dini mənbələrdə, o cümlədən, Təbrisinin “Məkarimül-əxlaq” kitabında qeyd edilib. Gözəl əxlaqi məqamlarla zəngin olan bu söhbəti ixtisarla diqqətinizə təqdim edirik:

Mədinə əhalisindən Ümeyr ibn Həmmam hələ hicrətdən əvvəl İslamı qəbul etmişdi. Bədr savaşı günü tərəflər bir-birinin qarşısında səf çəkib durmuşdu.

Körpəni əvvəlcə iti bıçaqla tikə-tikə doğrayır, sonra isə hissə-hissə xaric edirlər. Körpənin başını xaric etmək mümkün olmadığı üçün əvvəlcə onu maqqaşla əzir sonra isə çıxardırlar.

Həzrət Muhəmməd Peyğəmbərin (s) məş­hur səhabələrindən olan Əbu Mühəmməd künyəli Müsəb ibn Ümeyr Qüreyş qəbiləsinin Bəni-Əbdüddar qoluna mənsub varlı ailədən idi. Atası və anası Müsəbin üzərində əsir, onu naz-nemət içində böyüdürdülər.

Əmr ibn Cəmuh cahiliyyə dövründə Yəsribin (Mədinənin) sayılıb-seçilən sakinlərindən idi. Bəni-Sələmə soyunun başçılarından sayılır, igid döyüşçü kimi tanınırdı, şəhərdə böyük nüfuz sahibi idi.

(birinci hissə)

(birinci hissə)

(ikinci hissə)

(ikinci hissə)

Son zamanlar Suriyada şübhəli məqsədlər uğrunda müsəlmanlarla döyüşüb həlak olanları “şəhid” adlandırmaq bəzi dairələrdə dəb halını alıb.

Qəznəvilər sülaləsinin qüdrətli hökmdarı Sultan Mahmudun Ayaz adlı bir xidmətçisi vardı. Ayaz sultanın ən sadiq sirdaşı idi.