İslam Azərbaycanda (İslam.Az)

XIX əsrin əvvəllərində yaşamış məşhur müctəhid Şeyx Cəfər Kaşifül-qitanın oğlu Şeyx Həsən xatırlayırdı ki, atası hər gecə azacıq yatandan sonra yuxudan oyanar, gecə namazının vaxtı çatana kimi mütaliə edər, kitab yazar, dərsə hazırlaşardı. Gecə namazını qılandan sonra isə sübh namazına kimi dua edib minacat oxuyardı.

Bir gün Harun ər-Rəşid Bəhlulu saraya çağırır. Harun eşitmişdi ki, Bəhlul onun hakimiyyətini daim tənqid edir, camaatı onun əleyhinə qaldırır.

Həzrət Süleymanın (ə) öz oğluna 7 sualı

İmam Cəfər Sadiqdən (ə) rəvayət edilib.

Qarabağ torpağı yalnız istedadlı musiqiçiləri və incə zövqlü şairləri ilə deyil, həm də savadlı və mübariz din xadimləri ilə tanınır. Bunlardan biri də XIX əsrdə yaşamış Molla İsmayıl Qarabağidir.

Təvazökar müəllim

XIX əsrin ən böyük müctəhidlərindən olan Axund Xorasaninin Nəcəf şəhərindəki dərsləri çox izdihamlı keçərmiş.

Bir gün Şah Abbas zəmanənin ən savadlı alimlərindən biri kimi tanınan, amma saraydan uzaq gəzib sadə yaşayan Fazil Tuninin mədrəsəsinə yollanır. Şah görür ki, mədrəsə boşdur, Fazil Tuninin dərslərinə gələn yoxdur. Bunun səbəbini soruşanda alim deyir ki, cavabını başqa bir vaxt söyləyərəm.

Keçmiş zamanlarda bir ağanın zəkalı bir nökəri vardı. Nökər hər gün iki böyük səhənglə (su qabı ilə) həyətin o biri başında yerləşən quyuya gedir, səhəngləri su ilə doldurub geri qayıdırdı.

Hicri II əsrdə yaşamış məşhur alimlərdən Osman ibn Əta Xorasani rəvayət edir: Atamla birlikdə Xorasandan çıxıb Şama – xəlifə Hişam ibn Əbdülməlikin görüşünə gedirdik (Osmanın atası Əta Xorasani öz zəmanəsinin məşhur hədis ravilərindən sayılırdı).

Əbu Hüreyrə Həzrət Muhəmməd Peyğəmbərdən (s) belə bir ibrətamiz əhvalat rəvayət edib:

Bəni-İsraildə bir qotur, bir keçəl və bir kor adam vardı. Bir gün Allah-təala onların imanını yoxlamaq istədi, onların yanına mələklərdən birini yolladı.

Deyirlər ki, bir gün bir nəfər məşhur filosof Sokratın yanına gəlib deyir: “Sənin dost saydığın filankəsin haqqında bəzi şeylər eşitmişəm. İstəyirəm bunları sənə xəbər verim ki, dostunu yaxşı tanıyasan”.

Böyük fateh İsgəndər Çin üzərinə qoşun çəkir. Qoşun ölkənin paytaxtının kənarında düşərgə salıb hücum əmri gözləməyə başlayır. Gecə şəhər tərəfdən bir nəfər yunanların düşərgəsinə gəlib deyir ki, mən Çin hökmdarından xəbər gətirmişəm, mütləq İsgəndərlə təklikdə görüşməliyəm.

Məşhur rus sərkərdəsi Suvorova aid edilən bir kəlam var: “General olmaq istəməyən əsgər pis əsgərdir”. Buna oxşar bir ifadəni Napoleon da demişdir: “Hər bir fransız əsgəri öz çantasında Fransanın marşal çubuğunu gəzdirir”.

Xalq dilində bəzi deyimlər var: “Filankəs mələk kimi təmizdir”, “filankəs elə bil insan deyil, mələkdir”, “mələk kimi adamdır” və s. Düşüncəmizdə, dilimizdə mələk ülviliyin, paklığın, məsumluğun rəmzi sayılır.

Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) Yəsribə (Mədinəyə) hicrəti ərəfəsində şəhərdə Ümmi-Süleym adlı bir qadın yaşayırdı. Ümmi-Süleym Xəzrəc qəbiləsinin Bəni-Nəccar soyundan olan Malik adlı öz qohumuna ərə getmişdi.

“İnsanların ən möhkəmi cahil adamlarla ünsiyyətdən qaçan şəxsdir”.

Həzrət Mühəmməd Peyğəmbər (s).

Öz dövrünün böyük ariflərindən olan Mirzə Cavad ağa Mələki Təbrizi irfan aləminə qədəm basdığı günləri belə xatırlayırdı:

Mirzə Cavad ağa Nəcəf şəhərində iki il böyük arif Molla Hüseynqulu Həmədaninin tələbəsi olur, ondan seyrü-süluk yolunun qaydalarını öyrənməyə çalışır.

Tarix kitablarında miladi IX əsrdə yaşamış böyük hədis alimi, “Məhasin” kitabının müəllifi Əhməd Bərqinin başına gələn belə bir maraqlı hadisə təsvir edilib.

“Ata-anaya yaxşılıq etmək namazdan, orucdan, həccdən, ümrədən və Allah yolunda cihad etməkdən daha fəzilətlidir”.

Mühəmməd Peyğəmbər (s).

“Başqasından nə isə istəməkdən çəkin! Çünki bu iş dünyada zəlilliyə səbəb olar, ardınca fəqirlik gətirər, qiyamətdə isə uzun-uzadı sorğu-sualla nəticələnər”.

Həzrət Mühəmməd Peyğəmbər (s).

Bir gün məşhur səhabə Əbu Dərda özünə köynək almaq üçün bazara gedirdi. Yolda rastına Əbuzər Ğifari çıxır. Əbuzər Əbu Dərdanın hara getdiyini soruşur.