İslam Azərbaycanda (İslam.Az)

Son onilliklər ərzində dünya siyasətinin əsas hadisələrini, xüsusən də Yaxın Şərqdə baş verənləri nəzərdən keçirdikdə, ənənəvi müstəmləkəçi xətt qabarıq şəkildə təzahür edir: parçala və hökm et.

İslam alimləri günahları iki növə bölmüşlər: 1. Böyük günahlar (kəbirə); 2. Kiçik günahlar (səğirə).
Bu bölgüdə alimlər Qurandan və imamların kəlamlarından bəhrələnmişlər.

Uşağın tərbiyəsində ananın rolu daha çoxdur. Çünki ana övladla ünsiyyətdə atadan daha çox olur. Alimlərin yazdıqlarına görə, ananın fikirləşməsi belə, bətnindəki və ya süd verdiyi uşaqda müəyyən təsir qoyur.

İbn Sinа zәkа vә düşüncә bахımındаn аdi sәviyyәdәn üstün idi, fitri istеdаdа mаlik bir şәхs idi, gözünün görmә qаbiliyyәti bаşqаlаrındаn gеniş idi, qulаqlаrı çох iti, fikri çох qüvvәtli idi. Gеt-gеdә cаmааt оnun hisslәri, gözü vә qulаğı bаrәdә әfsаnәlәr nәql еtmәyә bаşlаyırlаr.

Imam Əli ibn Əbu Talibin (ə) silahdaşlarından olan Səid ibn Qeys Həmdani deyir ki, o həzrətin xilafəti dövründə bir gün Kufədə zöhrdən sonra evdən çıxdım. Hava çox isti idi. Gördüm ki, Əli (ə) də evdən çıxıb, bir divarın kölgəsində durub.

Kərbəla faciəsinin qanlı cinayətkarlarından biri də Übeydullah ibn Ziyaddır. Onun atası Ziyad hicrətin birinci ilində və ya Bədr döyüşü baş verən gündə anadan olmuşdur. Atasının kimliyi mübahisə obyektidir.

Büvеyhilərin vəziri, istеdadlı ədib və еlm himayədarı Sahib ibn Əbbad çox səxavətli adam idi. Ramazan ayında günortadan sonra yanına gələn qonağı axşama qədər saxlayıb iftar vеrməyincə buraxmazdı. Bəzən süfrəsində min nəfər qonaq olardı.

Alimlərdən biri deyirmiş ki, 30 illik namazlarımı yenidən qəza edirəm. Camaat heyrətə gəlib soruşur: “Sən elmdə, mərifətdə bu məqama çatmısan, amma qıldığın namazları düzgün hesab etmirsən ki, qəzalarını qılırsan?”.

Bütün nemətlər, ruzilər Allahdandır. Amma daha üstün şərafətə, dəyərə malik olan şeyləri Allah özünə aid bildirir. Məsələn, yer üzündə olan bütün evlər (məscidlər) Allahındır. Amma Kəbə evi xüsusilə ona aid edilir.

Ötən əsrlərdə yaşamış Sünbül Sinan adlı övliya bir gün öz şagirdlərindən soruşdu: “Fərz edin ki, Allah-təala bu kainatı yenidən yaratmağı sizə tapşırıb. Bu halda nə edərdiniz?”

Miladi XVII-XVIII əsrlərdə yaşamış məşhur alimlərdən biri də Seyyid Camal Xansaridir. Əsl adı Hüseyn olan, «Ağa Camal Xansari» və «Cəmalül-mühəqqiqin» (tədqiqatçıların camalı) ləqəbləri ilə tanınan alimin atası Ağa Hüseyn Xansari də böyük din alimlərindən idi.

Yezid ibn Müaviyə Əməvilər soyunun Süfyanilər qoluna mənsubdur. Hicri 25-ci ildə (miladi 645-ci il) doğulmuşdur. Anası Bəni-Kəlb qəbiləsindən Bəcdəlin qızı Meysun idi. Bəni-Kəlb qəbiləsi bədəvi qəbilələrdən sayılırdı.

İslamda kişinin evdə öz ailə üzvləri ilə rəftarı mühüm şərtlərdən biridir. Bu barədə istər Quran ayələrndə, istər Peyğəmbərin və Əhli-beyt üzvlərinin hədislərində, istərsə də böyük səhabələrin və məşhur alimlərin davaranışlarında parlaq nümunələr tapmaq mümkündür.

Ötən məqalədə qadınların müsbət xüsusiyyətlərindən bir neçəsini qeyd etmiş və ailə qurmağa hazırlaşan oğlanların bu keyfiyyətlər əsasında özlərinə tərəf-müqabili seçməsini məsləhət görmüşdük. Əksəriyyəti zərif cinsin nümayəndələri olan bəzi oxucularımızın xahişi ilə mövzunu davam etdirərək, indi də kişilərdə bəyənilən xüsusiyyətlər haqqında söhbət açırıq.

Məşhur alim, “Məfatihül-cinan” kitabının müəllifi Şеyx Abbas Qummi ayda cəmi 50 rupi miqdarında pul ilə dolanır və ailəsini saxlayırdı. Bu, o zaman üçün çox kiçik məbləğ sayılırdı.

İslam dinində ən çox təkid edilən məsələlərdən biri də ailə qurmaqdır. Sağlamlığı (yəni cinsi baxımdan vəziyyəti) imkan verən hər kəs ailə sahibi olmalıdır.

Namaz əməllərinin içində xüsusi yerlərdən birini qünut tutur. “Qünut” sözü ərəb dilindən tərcümədə tabeçilik, mütilik mənasını verir.

Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) zamanında Yəsribdə (o zamanlar Mədinə şəhəri belə adlanırdı) iki böyük qəbilə yaşayırdı: Xəzrəc və Ovs qəbilələri. Bu iki qəbilənin ulu əcdadları olan Xəzrəc və Ovs doğma qardaş idilər. Onlar əvvəl Yəməndə yaşayırdılar.

“Məfatihül-cinan” kitabının müəllifi, böyük hədis alimi Şeyx Abbas Qummi təvazökarlığı, sadəliyi ilə məşhur idi. Ramazan ayında müasirləri ondan xahiş edirlər ki, Məşhəddəki Gövhərşad məscidində camaat namazına imamlıq etsin.

Ənəs ibn Malik rəvayət edir ki, bir gün səhabələr Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərlə (s) söhbət edirdilər. Birdən o həzrət gülümsədi, hətta dişləri göründü. Ömər ibn Xəttab niyə güldüyünün səbəbini soruşanda Peyğəmbər buyurdu: