Son günlər istər sosial şəbəkələrdə, istərsə də elektron KİV-də ən çox müzakirə edilən məsələ Babəklə Şah İsmayıl Xətainin kimliyi və bu tarixi şəxsiyyətləri yenidən dəyərləndirmək fikrinə düşən Fazil Mustafadır. İş o yerə gəlib çatıb ki, artıq ermənilər də millət vəkilinin bəyanatlarını diqqətlə izləməyə başlayıblar. Bu da anlaşılandı. Fazil bəyin “1918-ci ilə qədər Azərbaycan adlı dövlət olmayıb” deməsi düşmənlərimizin ürəyinə yağ kimi yayılıb. Bunu dərhal bir çox erməni saytı tirajlayıb. Bu da bəzi vətəndaşlarımıza “Fazil düşmənin dəyirmanına su tökür” ifadəsini dilə gətirməyə əsas verib. Bəziləri isə hətta “Fazil ermənilərə işləyir” söyləməkdən də çəkinməyiblər. Bu hadisələrin qısa xülasəsi. İndi isə keçək əsas məsələyə.

Bir suala cavab arayaq: Babəkin kafir, Şah İsmayıl Xətainin məzhəbçi, 1918-ci ilə qədər Azərbaycan adlı dövlətin olmaması sübuta yetsə bundan biz millət və ümmət olaraq nə qazanacağıq? Subyektiv fikrimdir, əlbəttə, amma məncə böyük hesabla heç nə qazanmayacağıq. Əksinə, göründüyü kimi, düşmən kiminsə tarixi yenidən vərəqləmək istəyindən çox mahircəsinə yararlanır. Bəs neyləsin indi “dahi tarixçi”, “haqq carçısı”, Babəki Afşindən daha yaxşı tanıyan “araşdırmaçı”? Bu “haqsızlıqlara” göz yumsunmu? 5-10 dığaya görə tarixi zülmətlərə “nur səpələmək” şakərindən əl çəksinmi? Yox, əlbəttə! Madam ki tarixçi “fenomenal” araşdırmalarsız nəfəs ala bilmir, o zaman davam etsin. Tədqiqatlarını və müzakirələrini aparsın, amma hal əhli ilə, tarixçilərlə, dar çərçivədə. Hər imkan düşdükdə çıxıb mediada hay salmasın ki, bəs Vaqif əslində plagiatla məşğul olub və şerlərini Qacarın hərəmindən oğurlayıb, Nəsiminin acınacaqlı edamı isə bəşər övladının sosiskanı icad etməsinə rəvac verib. Yəni belə “tapıntılarını”  hələlik konservləşdirsin, səbir eləsin. Bu ermənilərlə məsələni çürüdək, sonra yenə də “düşünən insan” imici qazanmağı istiqamətində fəaliyyətini bərpa edər. Hələ onda Andronikin əslində türk xalqlarının qəhrəman övladı olması versiyasını da nəzərdən keçirər. Səbir edək!

Bir məsələyə də toxunmaq istərdim. Bəzi “ağıllılar” haqqında bir-iki kəlmə deyim. Bu “ağıllılar” da əslində “düşünən insan” imicini formalaşdırmaq üçün çalışırlar. Məsələn, deyirlər ki, Fazil Mustafa səhv edir, amma onu ermənilərə işləməkdə ittiham edənlər də səhvdir və faktiki olaraq elə Fazilin tayıdırlar. Oxucuların böyük əksəriyyətindən üzr istəyirəm, bir az səbir etsinlər, bu “ağıllılara” çox bəsit bir məsələni izah edim. “Filankəs ermənilərə işləyir”, “filankəs ermənilərin dəyirmanına su tökür” dedikdə heç kim kiminsə ermənilərdən 1000 və yaxud 100.000 dram və ya dollar aldığını iddia etmir. Ruslar demiş, “tutulmayan oğru deyil”. Məsələn, bir neçə il əvvəl Azərbaycan telekanalları bir “vətəndaşın” ermənilərlə dost süfrəsində əyləşib konyak içdiyini bütün xalqa nümayiş etdirdilər. Hamı da anladı ki, bu adam ermənilərə satılıb, yəni vətənini, ailəsini, dostlarını atıb ermənilərin altına. Bu faktlarla isbat olunan bir həqiqət idi. Və məntiqlə də biz tam məsuliyyətlə deyə bilərik ki, o adamabənzər – satqındır. İndi onun bu gün durub nəsə deməsinin, nəsə yazmasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Zatən, hamı onu tanıyır, adı üstündədir, damğası da alnında və münasibət də müvafiqdir, karvan keçir. Amma Fazil bəy haqqında bunu demək olmaz. Sadəcə olaraq onun bəzi hərəkətləri ermənilərin işinə yarayır. Bundan istifadə edirlər. Göründüyü kimi, çox bəsit. Ümid edək ki, “ağıllılar” da anlayar nəhayət.

Və daha bir xatırlatma. Bir neçə il öncə ermənilərin hazırladıqları təbliğat xarakterli bir videosüjetə baxdım. Əsas məqsəd nəinki Qarabağın, hələ Naxçıvanın da əzəli erməni torpaq olmasını sübuta yetirmək idi. Ən maraqlısı isə, müəlliflər məhz Azərbaycan mənbələrinə istinad edirdilər. Məsələn, iddia edirdilər ki, düşmənləri hələ kim olduqlarını özləri də anlamırlar. Filan alim filan əsərində iddia edir ki, “biz azərbaycanlıyıq”. Onun opponenti sübuta yetirməyə çalışır ki, “yox, biz türkük”. Üçüncüsü deyir ki, “ay bisavadlar, biz azəriyik”. Dördüncüsü onun ağzından vurur ki, “biz azəri türküyük”. Beşincisi deyir ki, “biz oğuzuq”. Altıncısı... Sonda da belə bir nəticə hasil olurdu: əlifbasını itirən kütlə artıq xalq olaraq da milli mənsubiyyətini itirib. İndi, əzizlər, durub o hörmətli alimlərimizə nə deməliyik? Onlar bu mübahisələri ilə Azərbaycan xalqına, Azərbaycan dövlətçiliyinə xidmət etdilər, yoxsa tariximizin bu olduqca məsuliyyətli və acınacaqlı çağında düşmən dəyirmanına su tökdülər?

Bir sözlə, bütün bu Babək, Şah İsmayıl, Azərbaycanın 1918-ci ilə qədərki müqəddəratı söhbətlərini dar çərçivədə, mütəxəssislər aparsa daha yaxşı olar. Əlbəttə ki, məqsəd həqiqətən elmi araşdırmadırsa, ucuz populyarlıq qazanmaq deyilsə.

P.S. Təəssüf ki, bu gün Azərbaycanın çörəyini yeyib, suyunu içərək böyüyüb boya-başa çatan, bu məmləkətin hesabına adam olanlar vətənlərinin 20 faizini işğal edən düşmənlərlə əlbir olurlar. Əkrəm Əylisli “Daş yuxuları”nı yazanda düşünürdük ki, daha beləsi aramızda olmaz, inşallah, bu bir təsadüfi virusdu. Amma heyiflər olsun ki, “Daş yuxular”a haqq qazandıran, bəzən isə hətta “Daş yuxuları” kölgədə qoyan daşlaşmış beyinlər hələ də söz sahibidirlər.