İslam Azərbaycanda (İslam.Az)

Qonaq üçün ən rahat şəraiti yaratmaq, ürəyi istəyən hər şeyi onun üçün hazırlamaq, onun sözünü yerə salmamaq ev sahibinin vəzifəsidir. Yemək məsələsində xüsusilə diqqətli olmaq lazımdır.

İnsanın gündəlik fəaliyyətinin bəlli bir hissəsini qidalanma tutur. Dünyadakı bütün canlılar öz həyatlarını təmin etmək üçün qidaya ehtiyaclıdırlər.

“Sevdiyiniz şeylərdən (haqq yolunda) sərf etməyincə savaba çatmazsınız. Şübhəsiz ki, Allah (Onun yolunda) xərclədiyiniz hər bir şeyi biləndir!” (Ali-İmran, 92).

Qarşıdan Qurban bayramı gəlir. Həm dini, həm də milli adət-ənənəmizə uyğun olaraq, bayram günlərində ya bir-birinin evinə qonaq gedəcək, ya da gələn qonaqları qarşılayacağıq. Ona görə də, dini mənbələrimizdə qonağa aid olan bəzi tövsiyələri yada salmağı lazım bilirik.

“İnsanları yaxşı əməllərə doğru çağırıb, pis işlərdən çəkindirməyi tərk etməyin! Əks halda pis adamlar sizə hakim olarlar. O zaman xilas olmaq üçün dua edərsiniz, amma Allah dualarınızı müstəcab etməz!”

Allah insanı ən gözəl biçimdə yaratmış, onu yer üzündə öz xəlifəsi (canişini) etmiş, ona şüur və iradə azadlığı vermişdir.

İslam əxlaqında mühüm sayılan keyfiyyətlərdən biri də tədbirli və uzaqgörən olmaq, atalar demişkən, “yüz ölçüb, bir biçmək”dir.

Uzun əsrlərdir ki, dünya səviyyəsində təhsil prosesinin uğurlu keçməsinə yardım edən şərtlər öyrənilir, buna mane olan cəhətlərin aradan qaldırılması istiqamətində təcrübələr aparılır.

(mövlud günü münasibəti ilə)

“Yer üzündə yaşayan elə bir canlı yoxdur ki, Allah onun ruzisini verməsin. Allah onların sığınacaqlarını da, əmanət qoyulacaq yerlərini də bilir. Bunların hamısı açıq-aşkar kitabdadır (lövhi-məhfuzdadır)” (Hud, 6).

Möminə ziyan yetirən mənəvi nöqsanlardan biri də vasvasılıqdır. Vəsvəsə adətən iki mənada başa düşülür.

Qeybətin nə qədər bəyənilməz hərəkət olduğunu ötən məqalədə qısaca da olsa izah etməyə çalışdıq. Bu mövzuda cavaba ehtiyacı olan suallardan biri də bundan ibarətdir: Müəyyən zəruri hallarda qeybətə icazə verilə bilərmi? Hansı hallarda bu, günah sayılmaz?

“Hər kim öz din qardaşının eybini üzə vursa, cəhənnəm əhlindən olar”.

“...(Bir-birinizin eyibini, sirrini) arayıb axtarmayın, bir-birinizin qeybətini qırmayın! Sizdən biriniz ölmüş qardaşının ətini yeməyə razı olarmı?! Bu sizdə ikrah hissi oyadar (qeybət də belədir). Allahdan qorxun. Həqiqətən, Allah tövbələri qəbul edəndir, rəhmlidir!”

Bəzən insanlar ətrafda gördükləri canlı və cansız varlıqları, baş verən hadisələri izləyəndən sonra bunun lazımsız və faydasız, hətta ziyanlı olduğunu düşünürlər.

(Bəqi məzarlığının dağıdılmasının ildönümü münasibəti ilə)

(bir hədisin şərhi)

“(Ya Rəsulum!) Sənə əmr edildiyi kimi, düz yolda ol. Səninlə birlikdə iman gətirənlər (tövbə edib ardınca gedənlər) də düz yolda olsunlar. Həddi aşmayın, çünki O sizin nə etdiklərinizi görəndir!” (Hud, 122).

Qurani-kərimdə orucun vacib və qəti hökm olaraq bəyan edildiyi ayədə buyurulur: “Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə vacib edildiyi kimi, sizə də vacib edildi ki, (bunun vasitəsilə) təqvalı olasınız!” (Bəqərə, 183).

Müqəddəs Qədr gecəsinin adının mənası haqqında mülahizələr fərqlidir.