Bugünkü həmsöhbətimiz Ukrayna Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin (UMRİ) sədri, Ukraynanın müftisi şeyx Əhməd Təmimdir.

- UMRİ-nin fəaliyyəti haqqında məlumat verərdiniz...

- Ukrayna müsəlmanları MDB-nin digər ölkələrinin müsəlmanlarından həmişə fərqləniblər. Ukrayna Avropanın mərkəzində yerləşir, əhalisinin əksəriyyəti də qeyri-müsəlmanlardır. Amma burda yaşayan müsəlmanlar da fərqlənirlər, onlar müxtəlif millətlərin nümayəndələridirlər. Buna rəğmən, müsəlmanlar UMRİ ətrafında sız birləşiblər, vəhdət yaradıblar. UMRİ 1992-ci ildə hüquqi şəxs kimi qeydiyyata alınıb. Ötən illər ərzində bütün din və mədəniyyətlərin nümayəndələri ilə sıx dialoq və əməkdaşlıq yaratmağa çalışır. Biz milli mənsubiyyətə görə heç bir fərq qoymuruq. Elə bu da ciddi uğurlar qazanmağımıza yardım edir. Ukraynada təqribən 2 milyon müsəlman yaşayır, onlardan 60 mini paytaxtdadır. Demək olar ki, ölkə əhalisinin 4%-dən çoxu müsəlmanlardır.

- Ukrayna müsəlmanları hansı problemlərlə üzləşirlər?

- Əlbəttə ki, müəyyən problemlər var. Digər ölkələrdə olduğu kimi. Amma biz dövlət orqanları və digər konfessiya nümayəndələri ilə bu çətinlikləri aradan qaldırmağa, müsəlmanların şərəf və ləyaqətini qorumağa, təxribatlara yol verməməyə çalışırıq. Əsas problemlərdən biri islam şüarları altında dinin siyasiləşdirilməsidir. Müəyyən qruplaşmalar İslam haqqında yanlış məlumatlar yayır, zərərli ədəbiyyat paylayırlar. Digər problem isə, Ukrayna qanunvericiliyindəki boşluqlardır. Bəzi qüvvələr də bundan yararlanmağa çalışırlar. Lakin biz ekstremistlərə, xüsusən də vəhabilərə, hizbu-təhrir, camaat-əl-islamiyəyə qarşı sərt mövqe tutmuşuq. Başqa problemlərimiz də olur. Amma biz vəziyyəti sabitləşdirməyə çalışırıq. Bunun üçün ən təsirli vasitə isə KİV-dir.

- Hicabla bağlı vəziyyət necədir?

- Ukraynada  belə bir problem yoxdur. Cəmiyyətin bütün təbəqələrində təfəkkürün saflaşdırılması insanlara hicaba hörmətlə yanaşmağa imkan verdi.

- Sizin cavablarınızdan belə anlaşılır ki, Ukrayna müsəlmanlarının heç bir ciddi problemi yoxdur...

- UMRİ müsəlman hərbiçilərlə bağlı Müdafiə Nazirliyi ilə memorandum imzalayıb. Sənədə əsasən müsəlmanların kitablara olan tələbatı ödənilir, onlara cümə və bayram namazlarında iştirak etməyə icazə verilir. Eyni zamanda biz Səhiyyə Nazirliyi, Nazirlər Kabineti ilə də sıx əməkdaşlıq edirik. Tezliklə DİN-lə islamofobiya və ksenofobiya ilə mübarizəyə dair sənəd imzalayacağıq.

- Dekabrın sonlarında Bakıda DQİDK-nin təşkilatçılığı ilə “Dövlət və din: dəyişən dünyada tolerantlığın güclənməsi” beynəlxalq konfrans keçirildi. Konfransın yekunlarına dair xüsusi Bakı platforması qəbul edildi...

- Biz bu konfransa dəvət almamışdıq. Amma tədbirə qatılmağı çox istərdik. Hesab edirəm ki, konfransın mövzusu olduqca aktualdır. Biz bilirik ki, Azərbaycan xalqı hamı ilə gözəl əlaqələr yaratmağa qadir bir xalqdır.

- Dini ədəbiyyatın yayılması ilə bağlı vəziyyət necədir?

- Artıq 1991-ci ildən etibarən ölkədə dini ədəbiyyatın yayılmasına görə məsuliyyəti öz üzərimizə götürmüşük. Biz daim ekstremist xarakterli ədəbiyyatla mübarizə aparırıq. Bunun üçün televiziya verilişləri və bizim “Minarə” qəzetimiz vasitəsi ilə maarifləndirmə işləri aparırıq. Biz əhli-sünnə vəl-cəmaaya məxsusuq. Biz həm şafi, həm də hənəfi məzhəblərinin biliklərini təbliğ edirik. Eyni zamanda Əhməd ibn Həmbəl, İmam Malik, İmam Cəfər Sadiqin (ə) kəlamları haqqında da məlumatlar veririk. Ən əsası odur ki, müsəlmanlar dinimizin məqbul hesab etdiyi seçimi etsinlər, ifrata varmasınlar. Odur ki, qapılarımız həm çünnilər, həm də şiələr üçün açıqdır.

Fərdin İsazadə, islam.az