Siyasi qüvvələr tərəfindən dindarları mitinq və aksiyalara cəlb etmək məqsədilə “din amilindən” istifadə halları barədə fikrini bildirmək üçün islam.az Dini Araşdırmalar Mərkəzinin (DAM) təsisçisi Elçin Əsgərova müraciət edib fikirlərini öyrənib. Müsahibimiz bunları bildirdi:

- Qarşıdan Prezident seçkiləri gəlir və bu seçkilərdə iştirak etmək istəyən siyasi qrupların və siyasətçilərin fəallığının artması, daha çox tərəfdar toplması üçün aktivliklərinin gücləndirilməsi təbiidir. Bu zaman ayrıca sosial qrup olaraq dindarları, “inanclıları” öz tərəflərinə cəlb etmək üçün bu tipli müraciətlərin də səbəbi budur. Əslində bu proses indi başlamayıb. Hələ neçə ay əvvəldən başlayıb. Hələ o zaman bəzi müxalifət nümayəndələri tərəfindən, hökumətə loyal, dindarlar arsında isə nüfuzu olan dini liderlərin əsassız tənqid olunub nüfuzunun aşağı salınması və bunun fonunda dini şüarlarla çıxış edərək hökumətə qarşı mübarizyə çağıran fəalların öz tərəflərinə cəlb edilməsi cəhdləri müşahidə olunurdu. Əsas səbəbi də bu idi ki, həmin siyasi qrupun fikrincə, dindarlar daha çox fədakardırlar və dünyəvi maraqlara deyil, ideyaya daha çox bağlıdırlar. Odur ki, dindarlar bu siyasi proseslərə cəlb olunarsa, hətta öz canını və maddi marağını nəzərə almayan fədakarlardan ibarət və lazımi anda qabağa verilən bir tərəfdar qüvvəsi formalaşdırmaq mümkündür.

Burada bir neçə məqamı qeyd etmək istərdim:

1. Hesab edirəm ki, bu məqsədin özü mənəviyyata uyğun olmayan bir addımdır. Öz məqsədləri, fəaliyyətlərinə cəlb etmək istədikləri dindarların məqsədləri ilə eyni olmayan, əslində dindarlardan yalnız müvəqqəti istifadə cəhdi daşıyan bu cür addımlar səmimi və mənəvi deyil. Həmin siyasi düşərgədə olan bir çoxlarının, hətta öz etiraflarına görə, dindarlarla tam fərqli, bir çox hallarda zidd dünyagörüşünə malik olmaları və hakimiyyətə gələrlərsə məhz elə dindarların əsas etiraz obyekti olan məhdudiyyətləri daha da gücləndirəcəklərini dedikləri bir halda, dindarları bu proseslərə cəlb edərək “zərbə qüvvəsi” kimi istifadı cəhdi, sadəcə olaraq sui-istifadədir. Bu haqda bir fakti deyim. Yalnız cümə günü məscidlərə gələn dindarların sayı 150 min nəfərdən çoxdur, bazar günü keçirilən mitinqə neçə-neçə siyasi qüvvənin topladığı sayı isə özünüz də gördünüz. Mən məscidlərə gəlməyənləri qoyuram kənara, yalnız mütəmadi gələnlərin sayı bundan 100 dəfə çoxdur. Kim kimə daha çox lazımdır? Amma bunun fonunda Milli Şura tərkibindəkilərin heç olmasa yarısı islamçıdırmı? Milli Şura üçün ayrılan qrantlarla islamçılarla da bölüşülbmü? Şuraya sədr seçiləndə dindarlardan da soruşulubmu? Yox. “Niyə”sini də yuxarıda artıq qeyd etdim

2. Dindarları “İslamçı kəsim” olaraq ayrıca bir qrupa ayırmaq fikri ilə də razı deyiləm. Əvvəla, bu ifadə hazırda bütün dünyada Suriya, Misir və s. ölkələrdə olan bəzi radikal dini qruplar kimi qruplara aid edilir. İkincisi, sanki cəmiyyəti hansısa “kəsimlərə” ayırır ki, dindarlar bunların heç birinə aid deyillər. Ayrıca bir qrupdurlar və cəmiyyətdən kənardırlar. Belə təəssürat yaranır (və əslində həqiqətə də yaxındır) ki, dindarlar və “islamçı kəsim” adlandırılan qrup yalnız marginal bir sosial qrup kimi qiymətləndirilir və gələcək rolu da elə o formadadır. Halbuki,  ele ilk novbədə dindar insanların marağı, onları marginallaşdırmaq cəhdlərindən qaçmaq və cəmiyyətə tam inteqrasiya olmuş, ölkənin maraqlarını ali tutan kəsim kimi fəaliyyət göstərməkdən keçir.Ümumiyyətlə, siyasi polemikada məram və məqsəd olaraq siyasi və sosial qruplar deyil, cəmiyyətdə olan və onları narahat edən problemlər və onların konkret həlli yolları göstərilməli və işıqlandırılmalıdır. Cəmiyyət  vahid bir toplumdur.

Onu da qeyd edim ki, bəzi dindarları “islamçı kəsim” adı ilə süni olaraq, dini məqsədi olmayan siyasi proseslərə cəlb etmək cəhdi sonda çox vaxt həm cəmiyyət, həm dindarlar üçün xoşagəlməz nəticələrə gətirib çıxarır və bu günlər bir sıra ətraf ölkələrdə gedən proseslər də buna sübutdur. Bu baxımdan, istər İslam Partiyasının, istərsə də bir sıra digər dini qrupların sual etdiyiniz bu prosesə qoşulmamaq haqda qərarı bunu başa düşmələrinin təzahürü idi.

Sonda bəlkə də indiki prosesə aid olmayan, amma başqa müsəlman ölkələrində baş vermiş və bizdə də baş verə biləcək bir amil barədə fikrimi bildirmək istərdim. Bir çox müsəlman ölkələrində islamçı adlandırılan qrupların qeyri-islami siyasi proseslərə cəlb edilməsi (bəzən hətta islam adı ilə), özlərinin də xəbəri olmadan transmilli qüvvələrin siyasi sifarişi ilə baş verib və məhz həmin qüvvələrin məqsədləri üçün istifadə olunub, sonda, nəzərdə tutulan məqsəd həyata keçdikdən sonra isə zərbə məhz islamçıların özünə dəyib. Allah bizim dindarları belə hallardan qorusun!