Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin Şirvan bölgəsində “Dövlət-din münasibətləri və maarifləndirmə işi” mövzusunda ikigünlük regional konfransına yekun vuruldu. Bu, Azərbaycanın bütün regionlarını əhatə edəcək silsilə tədbirlərin sayca üçüncüsü idi. Şamaxıda baş tutan konfrans haqqında isti-isti izlərlə nə demək olar?

Əvvəla, Oğuzda və Lənkəranda olduğu kimi, bu dəfə də təşkilatçılığın yüksək səviyyədə olduğunu qeyd etmək lazımdır. Bəzi yuxugətirən, darıxdıcı iclaslardan tam fərqli olaraq, çıxışlar yalnız tribunadan səslənmir, hadisələr yalnız əvvəlcədən nəzərdə tutulan ssenari üzrə cərəyan etmirdi. Zalda tam interaktiv bir ab-hava var idi. Şirvan zonasının tədbirə qatılan bir çox din xadimləri onları narahat edən problemlərdən danışır, maraq dairəsində olan sualları səsləndirir, təkliflərini verirdilər. Bu isə, məhz təşkilatçıların xidmətidir.

Digər diqqəti cəlb edən məqam isə bu bölgənin (Şamaxı, Ağsu, İsmayıllı, Göyçay və s.) dini sferasına xas olan spesifik problemdir. Əgər Lənkəranda çıxış edən, rəy bildirən din xadimləri bir qayda olaraq radikal yönümlü, onların fəaliyyətinə maneə törədən qruplaşmalardan şikayətlənirdilərsə, Şirvanda belə bir məsələ gündəmdə yoxdur. İstər sünni, istərsə də şiə icmasında QMİ-nin kadrları kifayət qədər nüfuza malikdirlər. Ancaq bununla yanaşı bəzi bölgələrin, xüsusən də Şamaxının din adamları vəhhabi cərəyanına məxsus qruplaşmaların fəallaşmasından narazılıqlarını bildirdilər. Təbii ki, bu təhlükəli, Azərbaycanın milli-mənəvi dəyərlərinə və tarixi keçmişinə, ümumən İslama yad olan düşüncə tərzi ilə mübarizə metodları da təklif olundu. İstər çıxışçılar, istərsə də iştirakçılar tərəfindən. Xüsusi olaraq vurğulandı ki, radikal meyilli, ənənəvi müsəlmanlığa zərbə vuran cərəyanları zərərsizləşdirmək üçün mütləq orta məktəblərdə İslamın əsasları tədris edilməlidir. Bu, ən optimal çıxış yoludur. Təsadüfi deyil ki, vəhhabi emisarlarının torlarına adətən dini biliklərə malik olmayan, amma İlahi dəyərlərin axtarışına çıxan gənclər düşür. Eyni zamanda bölgənin din xadimləri zəruri, vəhabilərlə mübarizədə istifadə edə biləcəkləri, sadə dildə yazılmış və insanların anlayacağı vəsaitlərin yoxluğundan şikayətləndilər. Din xadimlərinin orta məktəblərdə İslamın əsaslarının tədrisi ilə bağlı irəli sürdükləri təklifə tədbirdə iştirak edən İslam Konfransı Gənclər Forumunun Avrasiya Beynəlxalq Şurasının sədri Elçin Əsgərov da müsbət münasibət bildirdi. O xatırlatdı ki, hələ 1997-ci ildə bu məqsədlə xüsusi dərslik hazırlanmış və Bakının 3 pilot məktəbində layihə kimi həyata keçirilmişdir, nəticələri də gözləniləndən daha yaxşı olmuşdur. Lakin sonradan müəyyən səbəblər üzündən bunun davamı gəlməmişdir.

Vurğulanması vacib olan başqa bir aspekt isə QMİ kadrlarıdır. Son illər ərzində cəmiyyətdə belə bir təsəvvür yaranıb ki, bir qayda olaraq “şeyxin kadrları” savadsız, heç bir nüfuza malik olmayan, möminlərin hörmətini qazana bilməyən mollalardır. Sözsüz ki, bəziləri həqiqətən də bu kriteriyalara tam uyğun gəlirlər. Amma Şamaxıda cəm olanlar sırasında gənc, sözünü deməyi bacaran və bunu qüvvətli dəlillərlə isbat edən gənc nəslin nümayəndələrini də gördük.

Sözügedən konfransda DQİDK-nin sədri Elşad İskəndərovun nitqində toxunduğu bəzi məqamlara da diqqət çəkmək istərdik. Əvvəla qeyd edək ki, məhz E.İskəndərovdan ilk dəfə olaraq “dinçi bolşeviklər” terminini eşitdik. Komitə rəhbəri bildirdi ki, onlar “ateist bolşeviklər” qədər dinə zərbə vururlar və fəaliyyətləri eynən xaricilərin davranışına bənzəyir. Elşad İskəndərov dedi ki, dövlət bu zərərli, Azərbaycan dövlətçiliyinə zərbə vuran düşüncə tərzinin daşıyıcıları ilə qəti mübarizə aparacaq. 
Konfransda çox sayda dindar qadınların iştirakı da qeyd edilməlidir. Adətən bölgələrdə xanımlar bu tip tədbirlərə bir o qədər də həvəslə qatılmırlar. Amma Şamaxıda tam fərqli mənzərə müçahidə edildi. Qadınlar nəinki konfrans çərçivəsində keçirilən treninqdə iştirak etdilər, hətta fəallıqları ilə təşkilatçıları sözün yaxşı mənasında təəccübləndirdilər.

Bir sözlə, DQİDK-nin konfransı hansısa bir sənəddə “görülmüş işlər” qrafasında “quş” qoymaq xatirinə keçirilən tədbirlərdən deyildi. Şamaxıdakı toplantı bölgənin din xadimlərinə faydalı olmaqla yanaşı, Komitə işçiləri üçün də kifayət qədər informasiya bəxş etdi. Şübhəsiz ki, bu informasiyanı saf-çürük edilməsi üzə çıxan problemlərin həllinə, həmçinin ölkənin din sahəsindəki vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına ciddi töhfə verəcək.