Bakının Binəqədi rayonu ərazisində yerləşən "İmam Əli məscidi"ndə azan iki dildə - həm ərəb, həm də farsca oxunur. Başlanğıcında Allahın böyüklüyünü və kəlmeyi-şəhadəti xatırladan, daha sonra inanclı insanları ibadətə, namaza çağıran azanın hər sətri öncə adəti üzrə ərəbcə oxunur, daha sonra farsca təkrarlanır. Qulaq asanlar azanın kasetdən verildiyini dərhal başa düşə bilər.

Dünyanın əksər müsəlman ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda azan yalnız ərəbcə oxunur.

"İmam Əli məscidi"nin axundu Hacı Səyyar Hüseynli məsələyə aydınlıq gətirərkən söylədi ki, həmin azanı oxuyan əslən İrandan olan azərbaycanlı Səlim Müəzzinzadə adlı şəxsdir. Axundun sözlərinə görə, onun ifasına üstünlük vermələrinin səbəbi Səlim Müəzzinzadənin yüksək səs diapazonuna malik olması və müəzzin kimi məşhurluğudur: "Səlim Müəzzinzadə ərəbcə azanı ən yüksək diapazonda oxuyur, onun səsi könül oxşayır. Eyni zamanda azanın izahını farsca oxuyur. Düzdür, farsca olan hissəni kəsib çıxarmaq da olar. Ancaq biz sadəcə səsyazmadakı orijinallığa toxunmaq istəmirik. Qoy, elə gözəl oxusun. Farsca başa düşən farsca, ərəbcə bilən ərəbcə başa düşsün".

Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Elçin Əsgərov məsələdən xəbərsiz olduğunu bildirdi. Onun sözlərinə görə, islam tarixində azanın geniş şəkildə milli dildə oxunması təcrübəsi yoxdur: "1400 il ərzində azanın milli dildə oxunması ilə bağlı geniş yayılmış təcrübə yox dərəcəsindədir. Türkiyədə azanın türkcə oxunmasına cəhdlər edildi, ancaq bu, özünü doğrultmadı. Ona görə də azanla bağlı nəsə yeni bir şey çıxarmağın tərəfdarı deyiləm. Əgər sözügedən məsciddə azan həm də farsca oxunursa, bu, heç bir məntiqə sığmır".

Qəribədir ki, "İmam Əli məscidi"nin axundu Hacı Səyyar Hüseynli də azanın milli dildə verilməsini məqsədəuyğun hesab etmir. Onun fikrincə bu, insanlarda gülüş doğurar: "Azərbaycanca azanın mətninin tərcüməsi var. Hamı onu başa düşür. Yoxsa biz çıxaq minbərə, başlayaq, öz dilimizdə avazla "Allah böyükdür! Allah böyükdür!" oxumağa, gülünc günə düşərik". Axund fikrini Özbəkistanda azanın milli dildə verilmə cəhdi ilə əsaslandırdı: "Özbəkistanda dini əqidəni millətçiliklə, yüngül patriotluqla əlaqələndirən adamlar azanı özbək dilinə tərcümə etdilər. "Həddindən artıq qüdrətli və böyük Yaradan" ifadəsini "Zırpı Allah" deyə oxudular. Bu da xalqın etirazı ilə qarşılandı".

İlahiyyatçı Elşad Miri azanın ərəb dilindən başqa digər dildə oxunmasını düzgün saymır. Onun sözlərinə görə 1400 ildir ki, azanın ərəb dilində oxunması bir prinsip olaraq yaşadılır: "İslamda hamının başa düşməsi üçün namaza çağırış ərəb dilində hər yanda eyni cür səslənir. Bu ərəbin digər dillərdən üstünlüyü ilə bağlı deyil. Əksinə bu prinsip olaraq yaşadılır. Bu gün azana heç bir əlavələr edilmədən gözəl şəkildə oxunması islamın əsasına uyğundur. Hazırda dünyanın müxtəlif yerlərində, məsələn, Vaşinqtonda, Yaponiyada insanların eyni dildə oxunan azan səsini eşidib namaza tələsmələri gözəl cəhətdir". //Gün-səhər