Bu yaxınlarda İspaniya hökuməti 1492-ci ildə İspaniyadan qovulan yəhudilərin nəslindən olanlara avtomatik vətəndaşlıq haqqının tanınmasına dair qərar qəbul edib. Bu qərarla bağlı İspaniya vətəndaşlığı alma hüququ olan 5 min sefard-yəhudi soyadının siyahısı da açıqlanıb. Qərar ispanmənşəli yəhudilər tərəfindən alqışla qarşılanıb və “tarixi ədalətin təntənəsi” kimi dəyərləndirilib.

İslam.az-ın “Yeni Şərq”ə istinadən verdiyi məlumata görə, 22 noyabrda İspaniyanın ədliyyə naziri Alberto Ruis-Qallardon və xarici işlər naziri Xose Manuel Qarsia-Marqallo ispanmənşəli yəhudilərin öz tarixi vətənlərinə qayıdıb vətəndaşlıq alma hüququna malik olduğunu rəsmən bəyan ediblər. Yeni qanuna görə, harada yaşamasından asılı olmayaraq, ispanmənşəli yəhudilər İspan Yəhudi İcmaları Federasiyasından əslən sefard yəhudisi olduğunu təsdiq edən sənəd təqdim etdikləri təqdirdə, dərhal İspaniya vətəndaşlığı ala biləcəklər.

Tarixi mənbələrdə göstərildiyinə görə, 15-ci əsrdə İspaniyanı 800 min yəhudi tərk etməyə, 50 min yəhudi isə dinini dəyişib katolik-xristian olmağa məcbur edilib.

Bu arada, müsəlmanların da rəsmi Madriddən 17-ci əsrdə İspaniyadan zorla qovulan müsəlmanlara eyni hüququ tanımasını tələb etdiyi bildirilir.

Xatırladaq ki, 8-ci əsrin əvvəllərində müsəlmanlar İspaniyanı fəth edib və orada İslam dini geniş yayılaraq, 711-ci ildə Əndəlus müsəlman dövləti yaradılıb. 1492-ci ildə Katolik Kral Ferdinand və Kastiliya Kraliçası İzabella Əndəlusa hücum edərək, Kordova xilafəti kimi də tanınan bu müsəlman dövlətini süquta uğradıb. Bundan sonrakı dövrlərdə İspaniya ərazisində yaşayan müsəlmanlar zorla ölkədən qovulub, genosidə məruz qalıb, yaxud zorla dinlərini dəyişməyə məcbur edilib. Yəhudilərə qarşı da eyni münasibət müsəlman xilafətinin süquta uğradığı elə həmin dövrlərə təsadüf edir.

1609-1614-cü illər arasında İspaniyadan 350 min müsəlmanın qaçdığı bildirilir. Hazırda təkcə Mərakeşdə 5 milyona yaxın şəxs özünü əslən İspaniyadan qovulmuş həmin müsəlmanların soyundan olduğunu hesab edir. Əlcəzair, Misir, Liviya, Mavritaniya, Tunis və Türkiyədə də milyonlarla ispanmənşəli müsəlmanın yaşadığı iddia olunur.

3 dekabr tarixində “Correo Diplomático” qəzetində əlcəzairli jurnalist Əhməd Ben-Saleh əs-Salehin yazdığı məqalədə İspaniyadan qovulmuş yəhudilərə qayıdış və vətəndaşlıq alma hüququnun tanındığı, lakin eyni haqqın ispanmənşəli müsəlmanlara tanınmamasını “açıq-aşkar diskriminasiya və seqreqasiya faktı” olduğunu vurğulayıb. O, yazır: “Dünya ictimaiyyəti bunu mənəviyyatsız və tam ədalətsiz qərar kimi qiymətləndirməlidir. Bu, haqsız və rüsvayçı bir aktdır.”

Əlcəzairin Setif Universitetinin professoru Camal Ben-Əmmar əl-Əhmər artıq 4 ildir ki, İspaniya kralını “yola gətirməyə” çalışır ki, İspaniya dövləti ötən əsrlərdə müsəlmanlara qarşı etdiyi zorakılıqlar və onların İspaniyadan zorla qovulması faktını rəsmən pisləməli, qovulmuş ispanmənşəli müsəlmanların nəslindən olanlara isə geriyə - Əndəlusa qayıdıb vətəndaşlıq alma haqqını tanımalıdır.
Əlcəzairli alim Krallıqdan öz sələflərinin - əcdadlarının etdiyinə görə üzrxahlıq etməsini, onları “cinayətkarlıqda” ittiham etmələrini tələb edir. O, hesab edir ki, İspaniya dövlətinin müsəlmanlara qarşı etdiyi o tarixi cinayətləri günümüzdə yalnız üzr istəyib, ispanmənşəli müsəlmanların “öz tarixi vətəni olan Əndəlusa” qayıtma haqqını tanımasıyla yumaq mümkündür. Professoru Camal Ben-Əmmar əl-Əhmər həmçinin rəsmi Madriddən İspaniya müsəlmanlarına Kordovadakı Cümə məscidini müsəlmanlara qaytarılmasını tələb edir.
“Avropa İslam Assosiasiyası” da İspan hökumətinin ispanmənşəli yəhudilərə ölkəyə qayıdarq vətəndaşlıq alma haqqını tanıyıb, lakin eyni durumda olan ispanmənşəli müsəlmanlara bu haqqı tanımamasını “dini zəmində diskriminasiya” kimi qiymətləndirib və rəsmi Madriddən eyni haqqı müsəlmanlar üçün də tanımasını tələb edib.

Lakin hələ ki, İspaniya dövləti müsəlmanlar tərəfindən irəli sürülən bu tələbləri cavabsız qoyub.