Birləşmiş Millət Təşkilatları (BMT) və Ərəb Birliyinin xüsusi nümayəndəsi Kofi Annan bu gün Türkiyədə Suriya hakimiyyətinə daha iki gün vaxt verildiyini bildirib.

APA-nın Türkiyə bürosunun xəbərinə görə, Kofi Annan Hataydakı çadır şəhərciyində Suriyadan olan qaçqınları ziyarət edərkən rəsmi Şama 12 aprel səhər saat 6.00-a qədər silahlı toqquşmaları heç bir şərt irəli sürmədən dayandırmaq üçün vaxt verdiklərini açıqlayıb.

Türkiyə baş nazirinin müavini Bəşir Atalayla təkbətək görüşdən sonra mətbuat konfransı keçirən K. Annan ’’atəşkəs olmalı, silahlar susmalı və əsgəri birliklər öz xidmətlərinə dönməlidir” deyib.

“12 aprel saat 6.00-a qədər hələ vaxt var” deyən Annan Suriya hakimiyyətini BMT-nin tələbinə əməl etməyə çağırıb.

Xüsusi nümayəndə hazırda əsas məsələnin güc tətbiqinin dayandırılması olduğunu bildirib: “ Güc tətbiqi dayanandan sonra hər kəs masa ətrafında oturub danışmalıdır. Suriya hökuməti başda olmaqla, müxalifəti və digər tərəfləri də güc tətbiqini dayandırmağa çağırıram”.

K. Annan Türkiyə-Suriya sərhədində baş verənlər və bölgədəki vəziyyətlə bağlı BMT TŞ-na məktub da göndərib.

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi də (XİN) yazılı açıqlama yayıb. Açıqlamada bildirilib ki, bu il aprelin 5-də BMT TŞ-nın və Ərəb Birliyinin qəbul etdiyi 6 bəndlik plan üzrə Suriya hakimiyyəti ilə aparılan müzakirələr və güc tətbiqinin şərtsiz dayandırılması ilə bağlı tələblər yerinə yetirilməyib: “Son vaxtlar Suriya hakimiyyətinin dinc insanlara qarşı hücumları Türkiyə-Suriya sərhədi yaxınlığında mütəmadi xarakter alıb. Hətta Türkiyədəki qaçqın şəhərçiklərinə də atəş açılır”.

Türkiyə XİN BMT və Ərəb Birliyinin xüsusi nümayəndəsi Kofi Annanın missiyasını ilk gündən dəstəklədiyini qeyd etməklə yanaşı, Suriya müxalifətinin də Annana dəstək verdiyini bildirib: “BMT TŞ-nın açıqlamasında güc tətbiqinin tam dayandırılması üçün göstərilən 12 aprel tarixindən 48 saat öncə Suriya hakimiyyətinin Annana verdiyi bütün vədləri tam yerinə yetirilməsi şərti qoyulub. Bu gerçəkləşməyəcəyi təqdirdə, BMT TŞ-nın Suriya xalqının qorunması üçün lazım olan tədbirlər görmək məqsədilə qərar qəbul edəcəyini gözləyirik”.

Bir çox Avropa ölkəsinin xarici işlər naziri ilə danışan Davutoğlu Suriya ilə bağlı məsələni və son hadisələri ABŞ dövlət katibi Hillari Klintonla da müzakirə edib.

Çində səfərdə olan Türkiyə baş naziri Rəcəb Tayyip Ərdoğan isə Suriyanın Türkiyə sərhədini keçdiyini bildirib: “Çox açıq olaraq sərhəd keçilib, bu ortadaddır. Buna uyğun olaraq, biz də son dəyərləndirməmizi edəcəyik. Qonşu ölkələrlə diplomatik müzakirələr davam edir, ondan sonra da lazım olan addımları atacağıq”.

Türkiyə mediasının məlumatına görə, Ərdoğanın Çindən Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanına səfər etməsi mümkündür. Məlumata görə, Ərdoğan hər iki ölkədə Suriyadakı vəziyyətlə bağlı müzakirə aparacaq.
Ağ Evdən verilən açıqlamada Annanın Suriyanın şərtləri yerinə yetirmək istəmədiyini bildirməsindən sonra ABŞ-ın sonrakı addımları öz müttəfiqləri ilə müzakirə edəcəyi bildirilib.

İngiltərə xarici işlər naziri Vilyam Haque isə hələ ki, Suriya hakimiyyətinin üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməsini izləmədiklərini deyib: “Suriya hakimiyyətinin Türkiyə və Liviya sərhədləri üzərindən dinc insanlara atəş açması bu ölkələrin ərazi bütövlüyünü tanımamaq deməkdir”.

Bu gün həmçinin BMT TŞ-nın qapalı toplantısı keçirilib. Toplantıdan sonra ABŞ-ın daimi nümayəndəsi Susan Rays TŞ-nın açıqlama ilə çıxış edib. O bildiirb ki, toplantıda Kofi Annanın məktubu müzakirə olunub: “ Biz Annanın qeyd etdiyi kimi Suriyadakı müxalifətin də 6 maddəlik plana əməl etməsinin vacibliyini qeyd edirik. Əsas məsələ odur ki, bütün tərəflər 12 aprel tarixinin son möhlət olduğunu qəbul etməlidirlər. Suriya hakimiyyətinin öhdəliklərini təcili yerinə yetirmək istəməsindən əmin deyilik. Güc tətbiqi ilk və əhəmiyyətli addımdır. Bu məsələ başqa şərtlər irəli sürülərək, gecikdirilməməlidir”.

BMT TŞ-nın Annana tam dəstək verdiyini deyən S. Rays 12 apreldə ondan ətraflı məlumat alacaqlarını vurğulayıb: ’’Bizim Suriya hakimiyyətinə verdiyimiz ilk vaxt bu gün başa çatdı, Suriya öhdəliklərini yerinə yetirmədi. TŞ üzvləri həm şərtlərə əməl edilməməsi, həm də son 10 gündə güc tətbiqinin daha da intensivləşməsindən ciddi narahatdırlar”.

Qeyd edək ki, aprelin 10-da Moskvada Rusiya və Suriya XİN başçıları Sergey Lavrovla Vəlid Muallim də görüşüb. V. Muallim ölkəsinin Annan planını artıq yerinə yetirməyə başladığını, ordunun şəhərlərdən çəkildiyini, rəsmi Şamın müzakirələrə hazır olduğunu bildirib. Suriya XİN başçısı Annandan müxalifətçi qüvvələrin də atəşkəs sözləşməsinə sadiq qalacağına dair qarantiya verməsini istədiklərini bildirib. Rusiya XİN başçısı S. Lavrov da Suriya hakimiyyətini Annan planını yerinə yetirməyə daha qərarlı yanaşmağa çağırıb. O, xarici ölkələrin “Annan planı”nın tətbiq olunması üçün müxalifət qruplarına təsir göstərməsinin vacibliyini vurğulayıb. Müxalifətin mövqeyini tənqid edən S. Lavrov bütün tərəfləri planın şərtlərinə əməl etməyə çağırıb.

Qeyd edək ki, aprelin 10-da səhər saatlarında Suriya-Türkiyə sərhədinin yaxınlığında Suriya ordusu ilə müxalifət gücləri arasında baş vermiş toqquşmada açılan atəş nəticəsində sərhədin Türkiyə təfərində olan iki nəfər türk, iki nəfər isə suriyalı yaralanıb. Sərhəddən Türkiyəyə qaçmağa çalışan suriyalılara atəş açılması nəticəsində iki nəfərin öldüyü, 20 nəfərin isə yaralandığı bildirilir.