Məhərrəm hüzn və kədər ayıdır. Böyük Füzulinin dediyi kimi, “Mahi-mühərrəm oldu, məsərrət həramdır, Matəm bu gün şəriətə bir ehtiramdır”.

Məsum imamlarımız məhərrəm ayı girəndə matəmə qərq olar, İmam Hüseynə (ə) əza saxlayardılar. İmam Rza (ə) buyurub ki, məhərrəm ayı girəndən atamın güldüyünü görən olmazdı. Ona görə də hər şeydən əvvəl möhtərəm oxuculardan xahiş edirik ki, bu müqəddəs ayın və onun ardınca gələn səfər ayının ehtiramını gözləsinlər, şadlıq və şənlikdən çəkinsinlər, Peyğəmbərin, Fatimənin və 12 imamın (ə) ruhunu incidəcək hərəkətlərə yol verməsinlər. Bu iki ayda toy, nişan, ad günü və şadlıq məclisləri keçirmək, belə məclislərdə iştirak etmək, şən musiqiləri dinləmək günahdır.

Ümumiyyətlə, məhərrəm ayının ilk doqquz gününü oruclu halda yaşamaq müstəhəbdir. Amma aşura günündə oruc tutmaq məkruhdur (bəyənilməzdir; bu məsələ şiə məzhəbindədir).

Məhərrəm ayının birinci gecəsi müstəhəb niyyətlə namaz qılmağın savabı var. Dua kitablarında məhərrəmin birinci gecəsi üçün bir neçə cür namaz qeyd etmişlər. Məsələn, bu gecə 100 rükət namaz qılmaq müstəhəbdir. Namazlar qoşa rükətlər şəklində sübh namazı kimi qılınır, hər rükətdə Fatihə və İxlas surələri oxunur.

İkinci növ namaz iki rükətdən ibarətdir. Hər rükətində bir dəfə Fatihə və 11 dəfə İxlas surələri oxunur. Peyğəmbər buyurub ki, hər kim bu namazı qılsa və ertəsi gün (yəni mühərrəm ayının 1-də) oruc tutsa, bütün il ərzində xeyir əməllər etmiş adam kimi sayılar və o il ərzində amanda olar. Əgər bu ilin içində ölsə belə, cənnətə gedər inşaAllah. (Əlbəttə, bu mükafat həmin ibadətləri səmimi niyyətlə, ixlasla, qaydasına uyğun şəkildə yerinə yetirən, il ərzində bu ibadəti günahla bulaşdırmayan adama aiddir).

Nəhayət, üçüncü növ müstəhəb namaz da iki rükətlikdir. Birinci rükətdə Fatihə və Ənam surələri, ikinci rükətdə isə Fatihə və Yasin surələri tilavət edilir. Bu namazda oxunan surələr uzun olduğu üçün, bunları əzbər bilməyənlər o biri namazları qılsalar məsləhətdir. Məhərrəm ayının ilk gecəsini oyaq qalmaq (ehya saxlamaq), ibadət və dua ilə məşğul olmaq, Kərbəla faciəsi haqqında düşünmək, İmam Hüseynin (ə) qatillərinə lənət demək də savabdır.

Məhərrəm ayının birinci günündə oruc tutmaq müstəhəbdir. İmam Rza (ə) buyurub ki, hər kim bu gün oruc tutub Allahı çağırsa (yəni dua etsə), Allah-təala onun duasını Zəkəriyya Peyğəmbərin (ə) duası kimi müstəcab edər. Yenə İmam Rza (ə) buyurub ki, Həzrət Muhəmməd Peyğəmbər (ə) mühərrəmin birinci günündə iki rükət namaz qılar, sonra əllərini qaldırıb dua edərdi. Peyğəmbərin “Allahümmə əntəl-ilahül-qədim” cümləsi ilə başlayan duası “Məfatihül-cinan” kitabında bütöv verilib.

Bundan əlavə, muhərrəm ayının 3-ü də mübarək gündür. Həzrət Yusuf Peyğəmbər (ə) həmin gün zindandan azad olub. O gün oruc tutan adamın çətin işlərini Allah asan edər, qəm-qüssəsini uzaqlaşdırar və duasını yerinə yetirər.

Aşura gecəsinin və aşura gününün müstəhəb əməlləri ayrıca məqalə şəklində diqqətinizə təqdim ediləcək.