"Əbu-Bəkr" məscidinin imamı Qamət Süleymanın "Yeni Müsavat" qəzetinə ekslüziv müsahibəsi

Hakimiyyətin xaricdə dini təhsil alan vətəndaşların fəaliyyətinin məhdudlaşdırılmasına yönəlik növbəti addımları ciddi narahatçılıq doğurub. Xəbər verildiyi kimi, artıq "Dini etiqad azadlığı haqqında" Qanuna əlavə və dəyişikliklər müvafiq komitələrdə baxılaraq Milli Məclisin növbəti iclasına tövsiyə olunub. Hətta Qafqaz Müsəlmanları İdarəsində də etirazla qarşılanan yeniliklər "Əbu-Bəkr" məscidinin imamı Qamət Süleymanın da etirazına səbəb olub. O, qəzetimizə ekslüziv müsahibəsində öz narahatçılığını ifadə etdi:

Fikrimcə, bu, çox səhv qərardır. Çünki onun icrası üçün Azərbaycanda güclü dini məktəb olmalıdır. Burdakı mədrəsə kifayət qədər dini səviyyə vermir axı. Burda oxuyanlarla xaricdə oxuyanların fərqi var. Ona görə də atılan addım düzgün deyil.

- Fakt budur ki, sözügedən qadağalar ancaq xaricdə dini təhsil almış müsəlmanlara şamil edilir. Necə bilirsiniz, bunda məqsəd-məram nədən ibarətdir?

- Ümumiyyətlə, bu bölgünün özü yaxşı nəticə verməz. Mənə elə gəlir ki, bəzi adamlar istəyirlər bəzi qüvvələri radikallaşdırsınlar. Radikal qüvvələr qıraqdan bu vəziyyətə baxıb gülür. Bu gün əksinə, yeni məscidlər tikmək lazımdır. Çünki məscidlərdə darısqallıqdır, namaz qılanlar çox olduğu üçün camaat bayırda ibadət edir. Bunun qarı, yağışı var. Ona görə də təzə məscidlər tikilməli, ora savadlı mollalar qoyulmalıdır ki, maarifləndirmə işi aparılsın. Maarifləndirmə işi aparılmadığı halda belə addımların atılması heç də yaxşı nəticə verməyəcək. Dövlət bundan yaxşı nəticə almayacaq.

- Siz özünüz harda təhsil alıbsınız?

- Sudanda və Səudiyyə Ərəbistanında.

- Aydın məsələdir ki, sizin də fəaliyyətiniz məhdudlaşdırılacaq. Belə olan təqdirdə nə etmək fikrindəsiniz?

- Heç nə. Nə edəsiyəm ki? Ancaq kim olacaq irəlidə? Mən bilmirəm burda adi mədrəsə qurtaran şəxs dünyada gedən prosesləri dərindən dərk edib, düzgün istifqamətdə kursu tuta biləcəkmi? Məncə, mədrəsə təhsillilər bu vəzifəni yerinə yetirə bilməyəcək.

- Cəhdlərinizə baxmayaraq "Əbu-Bəkr" məscidində ibadətə qoyulan qadağa götürülmədi. Bundan sonrakı addımlarınız nədən ibarət olacaq?

- Bizimçün heç bir problem yoxdur. Allahımız buyurub ki, yer üzü sizinçün məsciddir. Düzdür, çalışacağıq ki, məscidimiz açılsın. Amma açılmasa, yenə uduzmuruq. Əksinə, ibadət edənlərin sayı daha da çoxalıb, məscidlərə dəvət daha da güclənib. Ona görə də bu cür qərarlar dediyim kimi dövlətin xeyrinə yox, zərərinədir.

- Azərbaycanda fəaliyyətinizə imkan verilməsə o zaman mühacirətə getmək niyyətiniz yoxdur ki?

- O lap sondadır. Biz sonadək dayanacağıq. Ancaq mən qorxuram bir gün desinlər ki, camaatın neçə faizi namaz qıla bilər. O dərəcəyə çatsa, təbii ki, yer üzü böyükdür, müsəlman ölkələri çoxdur. Amma mən inanmıram ki, iş o yerə çatsın.

- Bəzi müşahidəçilərə görə, məscidlərin bağlanması ilə xaricdə təhsil görmüş dindarların fəaliyyətinin yasaqlanması eyni prosesin tərkib hissəsidir...

- Bəli, bu, eyni prosesin davamıdır. Fikrimcə, dinə aid addım atarkən dindarlardan, dini mütəxəssislərdən soruşmaq lazım idi ki, düzdür, ya səhvdir. Hər bir elmin öz mütəxəssisi var.

- Sizcə, bu məsələdə Şeyxülislamın mövqeyi nəzərə alınıbmı?

- Dəqiq bilmirəm. Amma Şeyx özü də xaricdə oxuyub. Lakin belə məsələləri Dini İdarə ilə məsləhət eləsəydilər, daha münasib olardı.

- QHT-lər onların fəaliyyətinin məhdudlaşdırılmasına hazırlıqla bağlı bir araya gəlib koalisiya yaradıb. Dini kəsimin anoloji addımlar atmaq, Şeyxülislamla görüşmək, yaxud hökumətə müraciət etmək niyyəti varmı?

- Hələ ki iş bu həddə çatmayıb. Ancaq məsələ burasındadır ki, xüsusən savadlı dindarların çoxu xaricdə təhsil alıb. Onların fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq doğru iş deyil. Əksinə, normal adam dinə, dövlətə xeyir verirsə, onun fəaliyyətindən istifadə olunmalıdır.